Arangkada for May 11, 2007

        MASAARONG UGMA

 

        Kon nagdamgo ang mga nanagan sa piniliay karong Lunes nga, sama sa naandan, mailad, malipat, mapalit ug mahudlat nilang mga botante, ug nga ang nagbaha nilang kuwarta ug makalilisang nga makinarya lang gihapoy mopatigbabaw, mas mayo tingaling magdalidali sila pagtimbakuwas.   Aron nga di sila moyaka, mongaab ug magminatay sa makauuwaw nilang kapildehan inig ka Martes.

        Ang kinabag-an sa katawhan nahigmata na.  Nga ang ilang pagpasagad, pagpabaya, pagpailad, pagduko ug pagpaawot sa way pupanaganang paglapas, pagyatak ug pagbuong sa ilang katungod, kaligdong ug kadungganan maoy nakapaalaot sa atong yutang natawhan.   Labaw sa tanan nakaamgo na nga di sila inutil, nga duna silay dakong mahimo pagtarung sa pagduma sa kagamhanan, ug nga takos silang mousab sa laksot nga dagan sa ilang kasaysayan.

-o0o-

        Mas mayo pang mag-itom na lang silang daan kay ang mosunod segurong mapukan ug hingpit nga isalikway sa nagkahiusang pagbarug ug paglihok sa mga lungsoranan nga ilang gilugpitan ug gidaugdaog sa niaging kapid-an na ka katuigan:

·         Mga politikong magpa-upoy-upoy atol sa kampanya apan kon makalingkod na sa katungdanan labihan nang kusoga nga mamanghag sa tumang kahubog sa gahom;

·         Mga politikong kawatan apan maayong magluhud-luhod, ang uban magpatukod gyod gani, sa mga simbahan ug tinuon nga makit-an sa tibuok kalibotan ang iyang kamanggihatagon pagpamisik og mumho sa gipanggutom nga kinabag-an;

·         Mga politikong magpatuong kugihan ug daghang mga proyektong napatuman, bahala na kon sobra sa katunga sa gahin ang gipaburot sa ilang pribadong panudlanan, ug bantay lang ang mga mangahas pagpaningil og subay kay taralon gyod sila labing lagyo nga mga hukmanan; ug

·         Mga politikong tikasan ug mabudhion apan nagpasiugda dayon og lapad nga kampanya paglibog ug pagbuakbuak sa katawhan aron pagtino nga mopilit siya ug magpabiling magtungkawo sa gahom bisan kon wa na saligi ni tahura sa labing daghan.

-o0o-

        Ug ipagawas nang daan ang mga kaldero ug mga trumpa kay magsabasaba ug manayaw na ta kadalanan sa pagsaulog sa tino nang kadaogan sa mosunod:

·         Mga piliunon nga bisan sa ilang kawad-on wa magpahaylo ni magpahudlat sa hakog nga mga hut-ong nga way laing tinguha gawas sa pagpalambo sa talikala sa inhustisya nga ilang gipahamtang sa kakabos ug kaburong sa kinabag-an; ug

·         Mga piliunon nga bisan sa pagbugal-bugal ug panggukod nagpadayon sa ilang mapailubon ug determinadong pagpatin-aw nga ang bugtong makapalingkawas sa katawhan gikan sa kakabos ug inhustisya mao ang ilang hiniusang pag-ilog pagbalik sa gahom pag-umol sa ilang kaugmaon.

-o0o-

        Mao ni akong damgo gabii.  Kinsay nahibawo nga matinuod ni inigmata nako karong Martes?  O bisan kanus-ang buntaga sud ning kinabuhia?   O sa usa ka labing matahom nga kabuntagon nga mamat-an sa umaabot tang kaliwatan?

        Bisag unsaon, di nila masakmit ang atong katungod ug kagawasan sa pagdamgo ug pagpangandoy.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for May 10, 2007

        PULOS MALAPASON

 

        Haskang daghanang politiko, pipila nila akong mga higala, ang nangreklamo sa among gihimo sa DYAB Radyo Patrol nga paghingan sa tanang lokal ug nasudnong mga piliunon kansang campaign materials gibutang gawas sa common poster areas ug sa mosunod nga mga dapit nga gidili sa Comelec:   Poste sa suga, linya sa kuryente, punoan sa kahoy, simbahan, taytayan ug kadalanan.  May mga nanawag namo nga nanghulga nga ila ming ikiha kay gawas nga among gipakauwawan ang ilang mga ngan, amo pa gyod kunong gisabotahe ang ilang mga kandidatura.

        Wa mi mohunong sa among gihimo.  Ug malipayon kong motaho ninyo nga hangtod karon, pila na lang ka adlaw sa di pang eleksiyon sa Mayo 14, wa pay bisan usa nila nga nitinuod sa ilang hulga.   Ang mas makalipay mao nga way bisan usa sa akong mga paryente, kansang campaign materials among nakit-an nga gipataka lang og pamutang sa Dakbayan sa Talisay, nga nakaako pagpangasaba nako.

-o0o-

        Wa mi mag-awhag sa mga botante sa di pagbotar sa mga kandidato nga naghugaw-hugaw sa atong palibot.  Igo lang ming nagpahibawo sa katawhan kinsa ang mga kandidato nga nakalapas sa mga lagda sa piniliay.   Ug naa ra sa mga pumipili kon saligan ba nilang mga politiko nga wa pa ganing kalingkod sa katungdanan, o mga incumbent nga nanhangyo pa gani og lab-as nga mandato, nangyatak na sa mga balaod nga ilang gisaad nga panalipdan ug ipatigbabaw.

        Mao ni gamay namong tampo sa pagsuway pagpatuman sa mga lagda nga gitumong paghimong ligdong ug makiangayon sa piniliay.  Samtang lisod ang pagmatuod sa pinalitay sa boto, o pagpabaha og kuwarta lapas sa labing dakong kantidad nga gitakda sa Comelec, ang nagpasad nga campaign materials bantang sa tanang hingtungdan.

        Sama nga di maato sa nagpakabana nga mga kahugpongan ang paglaksi sa illegal campaign materials, di sab namo maato pagsuhid ang tanang kalapasan ug paghingan ang tanang malapason.  Nanghinaot lang mi nga ang mga botante mapugwat sa makauuwawng kalapasan ug katabangan sa ilang pagtimbang-timbang kinsay hatagan sa ilang pagsalig karong Lunes.

-o0o-

        Ang masulub-ong balita mao nga sa hapit tanang dakbayan ug kalungsoran nga naduaw sa mga sakop sa DYAB Radyo Patrol hapit tanang kandidato nakalapas sa mga lagda.  Maihap lang sa tudlo ang nakatuman.   Kadudahan pa gani kon matinumanon ba gyod sila o wa lay igong kuwarta nga ikaparang sa nagpasad nga campaign materials sa mas adunahan nilang mga kaatbang.

        Makiangayon ba nga ipasikad sa pagtahud sa mga lagda sa campaign materials ang paghukom sa mga nanagan karong eleksiyona?  O, sama sa naandan, moduko na lang ta og paawot sa mapangahasong sugyot sa way uwaw nga mga politiko nga, kay naglisod man sila sa pagtuman, ipabasura na lang nila ang mga lagda.   [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for May 9, 2007

        LUBA SA KALIGDONG

 

        Kon magmalampuson si Gobernador Gwen Garcia pagpahunong sa imbestigasyon ni Acting Deputy Ombudsman Virginia Palanca-Santiago sa gipasangil nga mga anomaliya sa pagtukod sa Cebu International Convention Center (CICC), ang Sugbuanong mga magbubuhis maoy labing dakong pildero.   Di lang kay magpabiling misteryo giunsa paggasto ang siningtan ug hinagoan nilang buhis sa pagpabarug sa CICC, mapurnada sab ang nahaunang mga imbestigasyon sa Ombudsman sa gipasangil nga kahiwian sa ubang mga proyekto nga, sama sa CICC, gidalidali sab pagtukod alang sa niaging 12 ^th Asean Summit.

        Maayong tilimad-on ang pagdumili ni Ombudsman Merceditas Gutierrez pagpaubos ni Santiago sa preventive suspension usa ka semana na human ipasaka ni Garcia ang iyang petisyon.  Nagpasabot ni nga di diay tanang ahensiya sa kagamhanan ang mokuray sa kahadlok kon mamanghag na si Garcia.

-o0o-

        Kon simbako, layo ra to, tabukon og pito ka lawod, masuspenso si Santiago ug mapulihan og di Sugbuanon, suma sa kusganong awhag ni Garcia, mabalda kon di man hingpit nga mahunong ang mga imbestigasyon nga giduma nilang Santiago ug kaubanan sa mosunod nga gikuwestiyon nga mga proyekto sa summit:

·         Ang gitumbok nga makalilisang nga overpricing sa decorative ug street lamps sa kinatibuk-ang ruta sa summit gikan sa Marco Polo sa Dakbayan sa Sugbo ngadto sa Shangrila sa Mactan;

·         Ang giingong overpricing ug ubang palusot sa surveillance cameras nga hangtod karon wa dawata sa kapolisan nga mao untay end-user; ug

·         Ang kontrobersiyal nga pagtukod sa CICC nga gihulagway ni Crisologo Saavedra nga panglaktod, way klarong plano, way subasta, sabutsabot ra, giinat-inat ang budget, gibuakbuak ang mga kontrata ug gipaburot pag-ayong presyo.

-o0o-

        Apan may sukaranan ang panghinaot sa mga kaatbang ni Santiago nga sakyan sa Malakanyang ang nangalisbo nilang kawsa.  Kay mahimong ibaligya ang ilang kaso nga maoy labing epektibong paagi paggapos nilang Santiago ug kaubanan aron nga di makaabot ang imbestigasyon sa mga eskandalo sa summit ngadto nilang kanhi DPWH (karon defense) secretary Hermogenes Ebdane Jr. ug ubang mga suod ni Pres. Arroyo.

        Si Arroyo hingpit na hinuong nanghunaw sa kontrobersiya.  Ang daylang nga wa niya pagtambong sa rally sa iyang mga alyado sa Mandaue nga gipangulohan ni kanhi Mandaue City Mayor Teddy Ouano maoy labing uwahing sukaranan sa pagduda nga pasagdan ni Arroyo ang tanang gilambigit sa anomaliya pag-atubang sa tanang mga kasong gipasaka batok nila.

-o0o-

        Sa di pa mopadayon ang mga turutot ni Garcia paglabay sa bisan unsang lapok nga ilang makupay ngadtong Saavedra, nga samang Santiago maoy responsable sa paspas nga pagsusi sa mga eskandalo sa summit, maayo tingaling tubagon nilang mosunod nga pangutana:

Tungod sa expose ni Saavedra sa surveillance cameras ug deco lamps, nakadaginot ang kagamhanan ug ang mga magbubuhis og dul-an sa P400 milyones, sila unsa may ilang nahimo?   [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for May 8, 2007

        SUBAY, DI BIAYBIAY

 

        Kon nagtuo ang kadagkoan sa Kapitolyo sa Sugbo nga mahilom nang mga magbubuhis sa pagpaningil og matinud-anong subay sa makalilisang nga gasto sa pagtukod sa Cebu International Convention Center (CICC) human nila pabahai og mga numero sa niaging semana, nasayop sila.   Ang gipangayo sa mga Sugbuanon kuwentada, di salida.  Ilang gitinguha nga mahibaw-an giunsa paggasto ang siningtan ug hinagoan nilang buhis.   Di nga lipatlipaton sila sa mga numero nga di matino ug gukdon ug pakauwawan ang mga nagpakabana pagbarug alang sa ilang kanunay lang mataligam-an nga mga interes.

        Ang gilaoman sa Sugbuanong mga magbubuhis mao nga pakit-on sila sa mga dokumento sa pagsubasta ug pagtukod sa CICC.  Ang maong mga dokumento ray ilang masaligan nga wa mausik ang ilang buhis, ni mosimang sa burot nang daan nga panudlanan sa mga kukhan.

-o0o-

        Hangtod karon, upat na ka buwan human natukod ang CICC, ang nadawat sa mga Sugbuanon lunlon pagarpar.  Ang panghambog sa kadagkoan sa Kapitolyo nga wa silay gitagoan dakong panlingla.   Kay sukwahi sa ilang yawit, hugtanon silang nagdumili pagpakita sa mga dokumento sa CICC ngadto sa mga magbubuhis nga nagtinguha pagtan-aw ug pagsusi sa kinatibuk-ang transaksiyon.

        Gawas sa sibaw nang awhag sa mga sakop sa media, nga ila lang gibungulbungolan, dunay pormal nga awhag ang Bayan Muna alang sa kuwentada ug mga dokumento sa CICC.  Ang suwat nadawat sa buhatan sa gobernador niadtong Pebrero 27, 2007.   Ubos sa balaod, ang Kapitolyo dunay 15 ka adlaw pag-aksiyon sa awhag.  Apan kapin na sa duha ka buwan ang nilabay, way kihol ang kadagkoan sa lalawigan.

        Gani, kon tinuod nga way gitagoan ang Kapitolyo, gitahan na unta nilang mga dokumento sa CICC ngadto sa graft investigators, di na magpaabot sa subpoena duces tecum nga mahimong luwatan sa Visayas Ombudsman batok nila.

-o0o-

        Ug kon nakalimot ang kadagkoan sa lalawigan (kay napasaran sa gutom sa upat ka takna nga tigom nga ilang gipatawag sa Capitol Social Hall niadtong Huwebes) unsay mga dokumento nga angay nilang ipakita ngadto sa mga Sugbuanon, niang papeles nga gimando sa Government Procurement Act ( R.A. 9184) nga isukip sa bidding documents:

·         Approved Budget for the contract;

·         Instructions to Bidders, including criteria for eligibility, bid evaluation and post-qualification, as well as the date, time and place of the pre-bid Conference (where applicable), submission of bids and opening of bids;

·         Terms of Reference;

·         Eligibility Requirements;

·         Plans and Technical Specifications;

·         Form of Bid, Price Form, and List of Goods or Bill of Quantities;

·         Delivery Time or Completion Schedule;

·         Form and Amount of Bid Security;

·         Form and Amount of Performance Security and Warranty; ug,

·         Form of Contract, and General and special Conditions of Contract.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for May 7, 2007

       PILDE UG DAOG

 

       Kon di na kaayo ko hingatawa rong mga adlawa, pasaligan tika nga di ni tungod sa mga kasong akong giatubang.  Tungod ni sa makauuwawng pagkasilhig nilang Dwyane Wade, Shaquille O'Neal ug sa defending NBA champions Miami Heat; sa pagkapukan nilang Yao Ming ug Tracy McGrady; ug sa pagkapilde ni Oscar "Golden Boy" De La Hoya sa labing uwahi niyang pagsuway pagsemento sa iyang kabilin ug pagpaburot sa iyang katigayonan.

        Naibanan hinuon og dyutay ang akong kaguol kay gilubong man sab sa Golden State Warriors silang Dirk Nowitzki ug ang Dallas Mavericks, gipalukapa na sab sa Phoenix Suns silang Kobe Bryant ug ang Los Angeles Lakers, nakalahos na sa ikaduhang hugna sa playoffs silang Jason Kidd ug ang New Jersey Nets ug kumbinsido kaayong kadaogan nilang Rey "Boom Boom" Bautista batok ni Sergio "Rocky" Medina sa Argentina ug AJ "Bazooka" Banal batok ni Juan Alberto Rosas sa Mexico.

-o0o-

        Pipila ka takna sa wa pa mokatkat sa ring silang AJ ug Boom Boom, ang duha sa labing masilakong mga bituon sa boksing sa Pilipinas, sa MGM Grand Arena sa Las Vegas, nikatap ang text messages mahitungod sa giingong pagbanhig ug pagpatay sa labing bantogang Pinoy boxer sa atong panahon, si Manny "Pacman" Pacquiao nga nisalmot og laing matang sa bugno sa iyang yutang natawhan sa Gen. Santos.  Lahi hinuon sa naandang pagpakatap lang sa iresponsableng kasayuran, ug maayo ning tilimad-on sa kahinog na sa panabot sa minilyon nga nakahimo natong texting capital sa kalibotan, kasagaran sa text nga akong nadawat nangutana unsa katinuod ang taho.

        Ang mga pangutana gipulihan sa nagbaha nga text messages sa kadaogan nilang Boom Boom ug AJ gikan sa mga nakabati sa live coverage ni Homer Sayson sa DYAB Abante Bisaya gikan sa ringside.  Ug wa nang kapahuway ang akong telepono sa mas dakong baha sa mga pangutana kinsay nidaog sa sangka nga gawas nga gianggaan nga "makapahunong sa kalibotan," gitawag sab nga "kataposang bantogang sangka" sa himatyong kalibotan sa boksing.

-o0o-

        Nisuway ko pagpangita og websites nga naghimo og live coverage sa sangka nilang Floyd "Pretty Boy" Mayweather ug De La Hoya.  Akong natultolan ang live blog sa BBC ug AOL, kansang reporters kuyog nilang Homer ug sa laing gatosan ka mga sakop sa media nga gitugotang makalingkod sa ringside.  Nagsugod ang sangka alas-11:40 sa buntag (oras sa Sugbo) samtang naghinapos nang kulba hinam ug mapangahason nga pagpanung sa Utah Jazz sa korte sa Houston Rockets.

        Gidominahan ni De La Hoya ang ikaduha, ikatulo ug ikaupat nga hugna.  Nakabawos si Mayweather sa ikaunom.  Apan natagak ang akong internet connection samtang labaw nang Jazz, 99-98, 48 segundos ang nahibilin sa duwa.  Wa gihapoy makabentaha sa buhing paghulagway ni Homer.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for May 6, 2007

       MAO RA NI?

 

       Sa labing unang higayon, nakasud ko sa Cebu International Convention Center.  Salamat sa gipasiugdahan ni Mandaue City Acting Mayor Ading Seno nga pagbukas sa CICC ngadto sa Sugbuanong mga magbubuhis pagtimaan sa tinuig nga pangilin sa Dakbayan sa Mandaue.  Kabahin ko sa unang hut-ong sa mga nitubag sa pagdapit ni Seno.  Kinsa nipasabot nga pipila ray nakatunga kay tingtrabaho pa, apan nahurot nang mga tiket nga giapud-apod sa iyang buhatan alang sa adlawng Dominggo.

        Gipakita mi og audio-visual presentation nga nagpahinumdom sa kamahinungdanon ug kamakasaysayanon sa papel sa CICC sa tigom sa mga pangu sa kanasuran sa habagatan ug silangang Asya niadtong Enero.  Ug dayon gilibot na mi sa pinili nga mga lawak sa duha ka andana nga building, nga gihulagway sa Agence France Presse (AFP) nga "morang gamayng shopping mall nga way mga bintana."

-o0o-

        Si Mayor Seno wa kapugong sa iyang kaugalingon sa pag-ingon nga pipila ka bahin sa CICC mas maayong tan-awon sa telebisyon kay sa linawas.  Niuyon niya ang ubang nanguyog sa guided tour nga nitawag sa akong pagtagad (ang uban mas kusog og tingog kay sa uban nga kuwang na lag diyutay nga naghagawhaw, ambot tungod tingali sa kaikog sa mahigalaon nga mga tinugyanan sa Kapitolyo nga mapailubong nigiya namo aron pagtino nga di mi mangasaag ni manud sa gitak-opang mga lawak) sa mosunod nga ilang nabantayan sa upat pa ka buwan nga building:

·         Pipila ka bahin sa bungbong sa lobby nangliki na;

·         Tumoy sa bungbong sa ikaduhang andana nahup-ak na ug gamay na lag kuwang nga matagak ang nagkawil-kawil nga tipaka;

·         Ang mouldings sa lobby nangahup-ak na;

·         Ang carpet sa plenary hall nagburutburot na;

·         Pipila ka pultahan sa mga pansayan naguba na; ug

·         Peryodista nga nakasud atol sa summit ang nitudlo namo sa dapit nga nagtulo sa pagbunok sa uwan.

-o0o-

        Apan ang labing makahuloganon nga paniid naggikan sa usa pundok sa batan-ong mga lalaki nga nituaw (pasaligan hinuon tika nga hinay gihapong ilang tingog ug wa madunggi sa mga tagduma):  "Mao ra ni?"

        Klaro kaayo nga kasagaran sa among kaubanan nagsubay sa mga balita.  Mahimo ganing nakadungog sila sa pasangil ni Crisologo Saavedra nga dul-an na sa bilyon ang tinuod nga naggasto sa CICC.  O sa pag-angkon sa Kapitolyo nga madugangan pang P581 milyones nga gasto tungod sa "reconfiguration."  Lisod tinuod nga pangitaon ang makalilisang nga gasto sa kayano sa building.

        Ang bisan unsang pagduda sa mga nanguyog sa kamakiangayon sa gasto napapas dihang ila ming gida sa luho nga pultahan nga nag-ambo sa mga barungbarong sa makaluluoy nga mga biktima sa sunog sa Guizo ug Mantuyong nga wa pang kapabarug pagbalik sa ilang mga panimay.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for May 5, 2007

        CICC BUKSAN SA PUBLIKO

 

        Si Mandaue City Acting Mayor Ading Seno malipayong nipahibawo atol sa sinemanang Kapamilya Media Forum sa DYAB Abante Bisaya ug Sky Cable nga gipahigayon sa SM City Cebu Entertainment Plaza nga makaangkon na gyod og kahigayonan ang Sugbuanong mga magbubuhis pagtan-aw sa Cebu International Convention Center (CICC).   Matod ni Seno nga, pinaagi ning iyang gasa sa mga Mandauehanon nga magsaulog sa ilang tinuig nga kapiyestahan karong buwana, makaangkon na gyod og kahigayonan ang katawhan pagsusi makiangayon bang naggasto ang buhis nga ilang siningtan ug hinagoan.

        Upat ug tunga ka takna ra hinuong buksan ang CICC ngadto sa publiko, gikan sa alas-9 hangtod alas-11 sa buntag ug gikan sa alas-2 hangtod sa alas-4:30 sa hapon.  50 lang ka tawo ang pasudlon sa usa ka higayon aron kahatagan sila og guided tour.   Ug sa lakang nga makapaamgo sa iyang mga kaatbang unsa kamahinungdanon ang iyang pagka acting mayor sa Mandaue, malipayong gipahibawo ni Seno nga ang tanang gustong mosud sa CICC kinahanglang mokuha og pases gikan sa iyang buhatan.

-o0o-

        Si Acting Mandaue City Mayor Jonas Cortes, kandidato pagka mayor sa Team Honesty, kinsa naglingkod tapad ni Seno atol sa media forum, nipahibawo sa iyang plano pagtugyan sa pagduma sa CICC ngadto sa pribadong sektor aron pagtino nga di ni mausik.   Gikuwestiyon ni Cortes ang kamapuslanon sa gipatuman karon nga hinugpong nga pagduma tali sa Kapitolyo sa Sugbo ug sa Mandaue City Hall.  Apan sa samang higayon nitataw si Cortes nga angayng tinud-on pagsusi nasubay bang tanang mga lagda sa dinalidali nga pagtukod sa CICC alang sa niaging 12 ^th Asean Summit.

        Sa iyang bahin, si kanhi Mandaue City Councilor Magno Dionson, kandidato pagka mayor sa Bando Mandaue Anak Bisaya, niingon nga di maayong tilimad-on ang tigbayon sa CICC alang sa Mandaue.   Kay nahimo ning tinubdan sa di maayong mga panghitabo sa Mandaue ug sa Sugbo.  Matod niya nasuspenso si kanhi mayor Teddy Ouano tungod sa mga eskandalo sa summit ug mahimong masuspenso sab ang uban pang lokal nga mga opisyal tungod sa mga pasangil sa overpricing ug ubang mga anomaliya sa CICC.

-o0o-

        Wa katunga sa media forum si Jonkie Ouano, kandidato pagka mayor sa Power Team 4.  Maong sa makausa pa napakyas na sang among pagsuway pag-abot sa tanang kandidato sa giisip nga usa sa labing higpit nga piniliay pagka mayor sa tibuok Sugbo.

        Nakahigayon si Cortes pagpakita sa pipila ka mga biktima sa pagpanghasi ug pagpangulata nga ilang gipasangil sa mga Ouano.  Nipasangil siya nga mga sakyanan sa City Hall ug kapolisan ang gigamit sa armadong mga tawo.   Nipasalig hinuon si Seno nga nagkasabot na sila si Mandaue City Police Director Alexander Abadinas paghimo og mga lakang aron pagtino nga di hingpit nga magkadugo ang nagpadayong kampanya sa Mandaue.   [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

DYAB Cebu Covers Ermita

ABS-CBN TV Patrol Cebu Anchor Leo Lastimosa live from Ermita, Cebu City, Philippines

ABS-CBN TV Patrol Cebu Anchor Leo Lastimosa live from Ermita, Cebu City, Philippines

ABS-CBN TV Patrol Cebu Anchor Leo Lastimosa live from Ermita, Cebu City, Philippines

ABS-CBN TV Patrol Cebu Anchor Leo Lastimosa live from Ermita, Cebu City, Philippines 

DYAB Cebu Kumbira sa Sa Kapamilya in June 2006

DYAB Cebu Kumbira sa Sa Kapamilya in June 2006

DYAB Cebu Kumbira sa Sa Kapamilya in June 2006

DYAB Cebu Kumbira sa Sa Kapamilya in June 2006

DYAB Cebu Kumbira sa Sa Kapamilya in June 2006 

Arangkada for September 21, 2006

 

       GILUBATLUBATAN

 

Dunay di makatug og tarung ning pagkalagpot ni Thaksin Shinawatra isip primero ministro sa Thailand human sa malinawong kudeta nga gilusad sa militar. Si Thaksin nakalingkawas sa lapad nga protesta tungod sa sibaw nga pasangil sa pangurakot batok niya ug sa iyang pamilya. Iyang nabaraw ang tanang pagsuway pagpalagpot niya sa gahom pinaagi sa bay balaoranan tungod sa hingpit niyang pagkontrolar sa nagkalainlaing mga institusyon sa Thailand, gawas nga way klarong lider nga makailis niya. Ang labing makapakugang mao nga nahitabo ang kudeta dihang nahilom nang mga protesta sa kadalanan.

Si Pres. Arroyo nakalingkawas sab sa lapad nga protesta batok niya. Gipasanginlan sab siya ug ang iyang pamilya sa grabeng pangurakot. Hingpit sang iyang pagkontrolar sa nagkalainlaing mga institusyon, gawas nga way klarong lider ang oposisyon nga makailis niya. Ang labing makapabugnaw sa simod sa Malakanyang mao nga nahilom nang mga protesta sa kadalanan. Sama gyod sa nahitabo sa Thailand sa wa pang kudeta.

-o0o-

Si Thaksin nga nangangkon og suporta sa kinabag-an sa mga Thai gipalayas gikan sa gahom nga way bisan usa sa iyang mga dumadapig nga nipakita og bisan gamay na lang lama sa kahinugon. Kay nawad-an na man sa iyang dagway, si Thaksin napugos pagkanselar sa iyang diskurso sa General Assembly sa United Nations sa New York. Gituohang adto siya motago uban sa iyang pamilya sa London.

Si Pres. Arroyo nga nangangkon og suporta sa kinabag-an sa mga Pilipinhon lingion pa kaha sa iyang mga dumadapig kon mao nay mapalayas sa gahom? Di ba kaha nga ang iyang mga hinanib nga kuwang na lang og dyutay nga motila sa iyang lapalapa maglumbaanay ra sab pagpanglayat ug paghapa-hapa atubangan sa mga lider nga makapuli niya sa gahom? Kon mahisama siyang Thaksin, asa man layas si Pres. Arroyo ug ang mga sakop sa iyang pamilya?

-o0o-

Ang nangu sa kudeta, Heneral Sondhi Boonyaratklin, nipasabot pila ka takna human niya ipaubos ang Thailand sa martial law nga kinahanglan silang molihok kay nabuak-buak nang mga Thai, nikuyanap nang pangurakot sa nagkalainlaing mga ahensiya sa kagamhanan ug inanay nang giguba ni Thaksin ang demokratikanhong mga institusyon sa nasud.

Makasalig si Pres. Arroyo nga si AFP Chief Hermogenes Espero di mahimong laing Sondhi. Apan pulihi ang dagway ni Sondhi ni bisan kinsang junior officer nga wa pa mawad-i sa iyang gugma sa nasud ug sa katawhan ug labing seguro samang mga pung ang iyang gamiton pagpatin-aw sa ilang pag-alsa batok sa presidente.

-o0o-

Samtang nagtungkawo pa sa gahom, si Thaksin nipasidaan nga magkaguliyang ang Thailand kon tangtangon siya sa katungdanan. Pagkabantay sa kudeta, ang mga Thai naglumba pagpaletrato tapad sa mga tangke ug rebeldeng mga sundawo.

Laing pahinumdom ngadtong Pres. Arroyo nga kaalaotan maoy sangkoan sa pagtuo sa iyang kaugalingong propaganda. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for September 20, 2006

 

      KINSAY UTOK?

 

Karong nakonbikto na si SPO1 Marcial Ocampo, mahimo bang mopasabot ang kapolisan nganong hangtod karon wa pa mailhi ang utok sa pagpatay ni Elpidio "Jojo" dela Victoria? Ang kapaspas sa husay sa kaso, nga nahuman sud lang sa tunga sa tuig, nakapabantang lang sa kaluya ug kataphaw sa imbestigasyon pag-ila sa mastermind sa pagpatay ni dela Victoria. Nga gikahadlokang nahunong dihang gipasaka ang kaso sa korte ug nalinga nang mga Sugbuanon sa husay ug sa mas bag-o ug mas dagkong mga kontrobersiya.

Ang gikahadlokang pagpangiyugpos lang sa kapolisan pag-ila sa ubang nahilambigit sa bangis nga pagpatay ni dela Victoria nagmatuod nga dagko gyong isda ang utok sa krimen ug busa, mahimo ba, nga mopakpak ug matagbaw na lang ang katawhan nga tambasakan nga si Ocampo, bisan napamatud-ang way atraso ni pagdumot sa biktima, mao na lay ibala sa kanyon iyawat mahilom ang sibaw nga awhag sa hustisya?

-o0o-

Ang sunudsunod nga pagpamatay sa mga sakop sa media, nalambigit man sa ilang trabaho o wa, tipik lang sa mas dakong eskandalo: Ang wa mabadlong nga pagpamatay ug bangis nga pagpanamastamas di lang sa mga aktibista kon dili hasta na sa kasarangang mga molupyo. Busa ang pakigbisog batok sa pagpamatay sa mga komentarista ug mga peryodista angayng himuong kabahin sa mas dakong kawsa pagbaraw sa nisulbong nga kriminalidad sa kinatibuk-an sa katilingban.

Samtang way klarong ebidensiya nga maglambigit sa kadagkoan sa kagamhanan sa naghitak nga pagpamatay ug pagpanghasi, ang pamunoan gihapon ni Pres. Arroyo ang angayng tulisukon. Ang ilang kapakyas pagsulbad sa mga kaso ug pagsilot di lang sa mga mamumuno kon dili apil na sa mga utok sa krimen, gawas nga nakahudlat sa sistema sa hustisya mahimong makadasig pa sa ubang mga kriminal, apil nang kurakot nga mga politiko ug abusadong mga magpapatigayon, pagamit sab og puwersa paghipos sa ilang mga kaatbang—masakop man sila sa media, aktibista o utangan lang.

-o0o-

Ang mga pruyba sa kalambigitan sa labing dagkong opisyal sa kagamhanan sa laktod nga mga pagpamatay, samtang di kabarug sa hukmanan, makahasol kaayo nga di angayng palabyon lang kay posibleng gihimo silang mga irong buang nga gibuhian pagpasidaan sa mga kaatbang sa administrasyon:

• Si Davao City Mayor Rodrigo Duterte nga gituohang maoy nagbuhi sa mga vigilantes sa habagatang Mindanao gisuod pag-ayo sa Malakanyang ug gihimo pang presidential adviser sa seguridad;
• Si Retired Army Major General Jovito Palparan nga gipasanginlang berdugo nga maoy niluba sa mga aktibista paspas kaayong gipatongan og mga bituon ug gitanyagang himuong luyuluyong National Security Adviser bisan sa wa pa moretiro sa serbisyo; ug
• Si Cebu City Mayor Tomas Osmena nga way pupanaganang nagsubli-subli nga mas ganahan siya sa mga vigilantes kay sa mga abogado inay pilpilon gihatagan hinuon og dakong katungdanan sa Asean Summit. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for September 19, 2006

 

       LUOY UG GUTOM

 

Ang National Food Authority (NFA) way mga ebidensiya nga gihuptan pagmatuod sa gikatahong pagbaha sa smuggled rice dinhi sa Sugbo. Apan ang tigpamaba sa NFA nga si Ernesto Lariosa niangkon nga naghinobra ang suplay sa bugas humay nga nitidlom pag-ayo ang halin sa NFA nga ilang gipamaligya sa nagkalainlaing merkado aron unta pagtapak sa kakuwang sa suplay ug pagpugong sa patuyang nga pagsaka sa presyo sa commercial rice.

Matod ni Lariosa lisod ipatin-aw ang nag-awas-awas nga suplay sa bugas humay sa Sugbo kay wa man mosulbong ang produksiyon sa mga umahan sa Luzon ug Mindanao. Si Lariosa nipasabot sa DYAB Abante Bisaya nga usa sa posibleng katin-awan sa abundang suplay mao ang mga pasangil sa pagsiaw sa rice smuggling agi sa mga pantalan sa Sugbo sukad pa sa niaging tuig.

-o0o-

Ang mga magpapatigayon sa bugas maoy labing nahibawo sa kiat sa rice smugglers sa Sugbo. Pila ka semana sa di pa modunggo ang mga barko nga gikargahan sa pinayuhot nga bugas, duna nay mga ahente nga nanungko sa labing dagkong mga bodega ug tindahan pagtanyag sa labihan kabarato nilang imported nga bugas. Napugos sila pagdawat sa kahadlok nga langawon ang mas mahal nilang lokal nga bugas ug magpiyesta ang ilang mga kumpetinsiya kon mao ray makigkonsabo sa gamhanang pundok sa rice smugglers.

Tak-om ang ilang mga baba sa kahadlok nga maduhig sa kontrobersiya. Maong di mahitabong mokanta sila ngadto sa NFA ug bisan sa ilang kahugpongan, ang Grains Retailers Confederation (Grecon). Apan ang mga magpapatigayon mismo nabalaka nga kon di mabaraw ang smuggling, mahimo silang inutil pagpugong sa nag-ung-ong nga grabeng krisis sa bugas.

-o0o-

Tungod sa nagbaha nga smuggled rice, gibalibaran sa mga magpapatigayon sa Sugbo ang ilang mga suki sa Luzon ug Mindanao. Ug kay di man mahimo nga maghuwat ang ilang mga suki kanus-a mabasiyo ang mga bodega sa Sugbo, napugos sila pagtumod sa natanggong nilang sinakong bugas ngadto sa laing dapit ug sa pagpangita og bag-ong mga suki.

Ang smuggled rice sa Sugbo di molungtad hangtod sa hangtod. Kon di mokihol ang Bureau of Customs ug ubang ahensiya, maapsan sila sa pagpasaka sa presyo sa ubang kanasuran. Kon moabot nang adlawa, magkara-kara ang mga magpapatigayon pagpangita og bag-ong suppliers sa bugas kay nasimang na sa laing dapit ang naandan nilang mga tinubdan.

-o0o-

Arang-arang na lang ang mga magpapatigayon kay kon magkina-unsa duna pa may hiniposan nga makuot aron paglatas sa tinggutom. Ang mga mag-uuma nga maoy labing natangkugo sa rice smuggling kinahanglang manglayas gikan sa ilang umahan aron mabuhi.

Laing tigdawat sa santako mao ang mga konsumidor. Bisan sa abundang suplay, wa silang kapahimus sa baratong presyo sa bugas. Ug kon hingpit nang magusbat ang industriya sa bugas, silay malunosan sa gutom. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Leo Lastimosa in Kumbira sa Kapamilya 

Manila Bulletin Headlines

Complete list of successful CPA Board examinees SC lifts TRO on EVAT CPR stays despite protests,says Palace Bicameral body extends rent control until 2008 Mayo named OIC of Nat'l Security Council Lim requests policemen to go easy on protesters Iraqi court to open Saddam trial for massacre today Mayugba appointed Auxiliary Bishop of Lingayen-Dagupan DoF set to implement new VAT law on Nov. 1 Solon calls for immediate NPC privatization Gov't set to decide on petrochem tariff Over P1-billion counterfeit goods seized Exporters may have to recast growth target JBIC sets stringent terms in NPC loans transfer NEWS IN BRIEF A convention of fallen angels National Conference of Nursing Students at the historic landmark Manila Hotel Quezon City's Gabi ng Parangal Insult to injury Cheers to our anti-porno warriors Senior citizens The United Nations & Carlos P. Romulo Varicose veins Erap's petition Street protests Help Pakistan Vigilant and faithful servants Benitez tells all to La Salle panel Sta. Lucia gets new, taller import vs TNT BAP should give way to solve impasse – Monico Karate team confident after Europe training Salud bares plans for Pacman Fight card set to benefit Espinosa Paeng off to US campaign Pagunsan paces Canlubang Golf Open by 1 Top 9-ball stars show wares in RP Open today Wack Wack grabs spotlight For Welcoat, it's same mission, Rain or Shine GMs Torre, Joey lead cast More than just a walk in the park Codes Whistleblower Regine Velasquez owes BIR R20 million? Luke, Passage, Nina guest in De Sario-Pizzulo concert 'Kahit Gaano Kalaki' singer says mouthful about former bf A most nightmarish reality imaginable Aiko and Martin not married! Jericho hopes his relationship with Heart will end up 'somewhere' CA clients to upgrade to latest BrightStor storage solution Sun, Google forge tactical alliance against Microsoft Microsoft and Yahoo! announce landmark interoperability pact New Sage ERP sol'n launch set Seiko Epson focuses management resources on 3 i's SLMC performs latest artificial disc replacement Generics: The answer to affordable health care Vaccines can protect family members from diseases Nutrition and neuro dev't: Shaping a child's mind RP sees more investors, tourists as China-ASEAN Expo opens today Day of national pride at World Expo '05 AROUND TOWN A world of symphony with Toyota Palace says Nov. 2-3 regular working days; Nov. 4 a holiday RP thanks Australia for military aid DoJ files charges against 11 ex-task force members President asked to stop demolition ConCom OKs proposal to lift restriction Mark Jimenez back home this November Around The Nation Molotov fire destroys Bayan Muna office in Tarlac Gov't troops overrun NPA camp in Compostela Valley City is ready to fight road case up to SC – Osmeña All that Jazz over a funky pink Honda Kymco Xciting 500cc sparks scooter fever Brake system and the fluid: An important combination A first-timer's road trip to Bicol Mitsubishi Motors has new corporate logo La Consolacion College Manila LCCM ties up with Pantabangan for reforestation program The skinny on cheerleaders Baliuag U chosen pioneer institution for gov't ladderized program THE SONY PSP REVISITED A second look at the ASUS M303 OPENING PAGES CONFESSIONS OF AN IT DINOSAUR Security Secrets & Strategies HardCode Reality Bites OHM embraces the future with MP3, memory watches Bosch Security Systems unveils latest products and technology iriver Introduces T-Series Flash-Memory Music Players New Nokia E61, E60 and E70 Business Phones Samsung Introduces D600 PlayStation PANDEMONIUM! Motorola ROKR: the phone that rocks BLOG-O-RAMA Chinese Girl Chef Baking All Around Delicious Days In Bacolod Celebration of Mediterranean Culinary Heritage LateNightSnackin' Walk on the Wild Side Jetstar Style A Perfect Circle The Banging of a Thousand Drums